George Gershwin (1898-1937)

George Gershwins liefde voor de piano ontlook toen zijn ouders besloten een piano aan te schaffen voor de lessen van zijn broer Ira. Amper tien jaar oud improviseerde George aansprekende melodieën en twee jaar later begon hij intensief piano te studeren. Op 16-jarige leeftijd startte George zijn professionele carrière als pianist in dienst van een muziekuitgeverij in de beroemde ‘Tin Pan Alley’ in Manhattan te New York. Dit was het centrum van de Amerikaanse amusementsmuziek waar jonge componisten en songwriters hun partituren bij een uitgever afleverden in de hoop dat hun werk door een uitgever zou worden gekocht. Als pianist van uitgever Jerome Remick kwam George in aanraking met duizenden songs en vele componisten waaronder Irvin Berlin. Twee jaar nadat hij voor Jerome Remick was gaan werken, publiceerde George zijn eerste song When You Want’Em, You Can’t Get’Em. Alhoewel hem dit geen onmiddellijk succes als componist opleverde, demonstreerde George hier al zijn innovatieve en vernieuwende compositietechnieken.

Naar aanleiding van enkele succesvolle songs die de beroemde bandleider Paul Whiteman ter ore waren gekomen, ontving George de opdracht om een symfonisch jazzstuk te componeren. George Gershwin vergat deze opdracht volkomen totdat hij amper drie weken voor het concert een aankondiging zag van een concert met de première van een nieuwe compositie van hemzelf. In minder dan drie weken schreef hij het werk dat zijn verder carrière zou bepalen: Rhapsody in Blue (première 1924).

Walter Damrosch, een van de beroemdste Amerikaanse dirigenten uit die tijd, was zo onder de indruk van Rhapsody in Blue, dat hij als artistiek directeur van de ‘New York Symphony Society’ George Gershwin een uitzonderlijke opdracht verstrekte: het componeren van een pianoconcert waarvan de première in New York zou plaatsvinden en waarna er drie uitvoeringen zouden volgen in Washington, Philadelphia en Baltimore. Bovendien zou George Gerswhin zelf de solopartij vertolken.

In juli 1925 begon George aan dit pianoconcert en eind september was het stuk grotendeels klaar. In tegenstelling tot Rhapsody in Blue dat georkestreerd was door arrangeur Ferde Grofé, nam George de orkestratie dit keer voor eigen rekening. Gershwin was zich terdege bewust van zijn gebrek aan ervaring met schrijven voor groot symfonieorkest en toen een ruwe versie van de partituur gereed was, huurde hij dirigent Bill Daly en een orkest van zestig musici in, om op zijn kosten een try-out te houden in een theater in New York. Naar aanleiding van deze besloten uitvoering bracht Gershwin de laatste wijzigingen in de partituur aan en voltooide hij zijn Concert in F voor Piano en Orkest.

De première in Carnegie Hall was een geweldige muzikale ervaring waarbij Gershwin als pianovirtuoos en componist van Amerika’s meest originele pianoconcert de held van de avond was.

Het karakter van het Pianoconcert in F - vaak overrompelende, soms intieme - houdt het midden tussen het romantische pathos van Rachmaninov of Tsjaikovski en Amerikaans amusement en jazz uit de jaren twintig van de vorige eeuw.